Wat is Ioannes

Wat is Ioannes?

Hilvarenbeek hecht grote waarde aan allerlei vormen van cultuur. Er is veel belangstelling voor beeldende kunsten, muziek- en podiumkunsten, erfgoed en literatuur. Terecht, want ze bevorderen de leefbaarheid voor zowel de gemeenschap als het individu. Ze spelen een fundamentele rol bij de aantrekkelijkheid van onze gemeente en hebben een verbindende waarde. Mensen ontmoeten elkaar bij de vele activiteiten die in de verschillende kernen van de gemeente Hilvarenbeek georganiseerd worden.

Taal en literatuur zijn ook historisch gezien belangrijk geweest voor Hilvarenbeek. Wist je dat in 1981 het landelijke Boekenbal plaatsvond in Diessen, een van de gemeentelijke kernen? En dat een plaatselijke literatuurprijs ook landelijke winnaars opleverde, zoals Ward Ruyslinck en Jos Vandeloo. De in 2018 overleden Jan Naaijkens was een begenadigd verteller met diverse streekgerelateerde titels op zijn naam, schrijver en regisseur van vele toneelstukken en presentator van een wekelijks KRO-radioprogramma. Als één van de oprichters van de Groot Kempische Cultuurdagen, had hij mede invloed op het culturele leven in Nederlands en Vlaams Brabant in z’n algemeenheid en Hilvarenbeek in het bijzonder. Nor Heerkens en dr. P.C. de Brouwer roepen wellicht bij ouderen nog herinneringen op. Vandaag kennen we Kees van Aert, Ada Papazian, Hilda Schalck, Albert van Uden, Frank de Jong, Ton de Jong, Kees van Kemenade of Bob Duijvestijn. Zij hebben een zekere (lokale) status verworven. En wie weet hebben de songteksten van de in Hilvarenbeek geboren Henny Vrienten en de hier al jaren woonachtige Nol Havens, op hun eigen wijze, ook een bijdrage aan de verrijking van de Nederlandse taal geleverd. Allemaal verbonden aan Hilvarenbeek.

Taal en literatuur hebben de gemeente ook gevormd. Ze staan aan de basis van de identiteit van Hilvarenbeek. Met het project Taaltekens, de overkoepelende naam van het geheel aan taalactiviteiten, wil stichting Ioannes Hilvarenbeek verder ontwikkelen en positioneren als taal- en literatuurgemeente. Het dorp kan hiermee een unieke positie innemen en een herkenbaar profiel ontwikkelen. Met Taaltekens dragen we bij aan de verbinding tussen de inwoners en zorgen we er mede voor dat zij trots zijn op die eigen identiteit en deze ook willen uitdragen. Uiteindelijk zal het project dan ook mensen uit de omgeving en uit de rest van Nederland naar Hilvarenbeek trekken.

DOEL VAN HET PROJECT

De stichting Ioannes heeft voor het project Taaltekens twee doelstellingen geformuleerd:

a.           De positionering van Hilvarenbeek als gemeente waar taal, in alle verschijningsvormen en facetten, een centrale rol speelt.

b.           Het ontwikkelen van programma’s en onderwerpen die erop gericht zijn om ontlezing bij jongeren te voorkomen, dan wel aan te pakken.

We willen ons als taal- en literatuurgemeente onderscheiden en identificeren. Lokaal (voor de inwoners) en daarbuiten (voor geïnteresseerden). Het streven daarbij is dat deze identiteit en de bijbehorende activiteiten, zowel in de breedte als inhoudelijk, een grote variëteit aan doelgroepen aanspreekt. In het bijzonder, zie de tweede doelstelling, jongeren. De stichting organiseert activiteiten waarbij taal altijd het vertrekpunt is, maar waarbij ook andere disciplines, ingezet kunnen worden. We denken dat we daarmee onze doelstellingen nog beter kunnen realiseren.

IOANNES ALS DRAGER

Johannes Goropius Becanus (1519-1573) is de belangrijkste geleerde die Hilvarenbeek heeft voortgebracht. Hij werd in 1519 geboren als Jan Hendrickx, nabij de Leenhof in het gehucht Gorp. Zoals in die tijd gebruikelijk latiniseerde hij zijn naam naar de plek van afkomst, tot Johannes Goropius Becanus, Jan van Gorp van Beek. Na academische studies in Leiden en Leuven verwierf hij naam als arts, maar werd vooral bekend als taalkundige. Ioannes Goropius Becanus is de primaire representant van wat taal hier vanaf de middeleeuwen tot vandaag hier tot stand heeft gebracht en brengt. Hij is daarmee de verpersoonlijking van het Hilvarenbeek waar inwoners trots op kunnen zijn of worden. Een persoon wiens karakter en daden, met de nodige dichterlijke vrijheid, beschreven kan worden met de woorden: oorspronkelijk, ondernemend en eigenzinnig. Ioannes is, tot de dag van vandaag, met afstand de belangrijkste Hilvarenbekenaar.

Ioannes Goropius Becanus:

•             verhaalt over vroeger en legt de verbinding met ons erfgoed.

•             vertelt over vandaag, over wat hier actueel te vinden en te doen is.

•             vertelt over mensen en ondernemers, over ons, een bezig, gastvrij, eigenwijs en oorspronkelijk volkje.

Ioannes Goropius Becanus hield zich bezig met taal. Ons project houdt zich bezig met taal. Taal brengt kennis, humor en emotie. Taal is eerlijk en daagt uit. Taal verbindt. En taal brengt mensen naar Hilvarenbeek.